Dla bliskich: to nie Twoja wina i nie Twoja odpowiedzialność
Jeśli czytasz tę stronę, prawdopodobnie ktoś Ci bliski ma problem z alkoholem, narkotykami, hazardem lub innym uzależnieniem. Może to mąż, żona, syn, córka, rodzic albo partner. Zanim przejdziemy dalej, trzy zdania, które warto usłyszeć:
- Nie spowodowałeś tego uzależnienia. Uzależnienie to choroba, a nie skutek Twoich błędów.
- Nie jesteś w stanie go kontrolować. Chowanie butelek, sprawdzanie telefonu, wylewanie alkoholu nie zatrzyma choroby.
- Nie możesz go wyleczyć za kogoś. Możesz za to zadbać o siebie i przestać podtrzymywać mechanizmy, które chronią nałóg.
Wielu bliskich osób uzależnionych przez lata żyje w stanie ciągłej czujności. Nasłuchuje kroków na klatce, sprawdza, w jakim stanie wróci partner, tłumaczy go przed szefem i rodziną. Ten stan wyczerpuje organizm i psychikę. Masz prawo do pomocy dla siebie, niezależnie od tego, co zrobi osoba uzależniona.
Objawy współuzależnienia - jak je rozpoznać
Współuzależnienie nie jest diagnozą medyczną, ale opisuje zespół zachowań i przeżyć, które rozwijają się w bliskości z osobą uzależnioną. Najczęściej obserwujemy:
- koncentrację myśli i uwagi na osobie uzależnionej kosztem własnych potrzeb,
- ukrywanie problemu przed otoczeniem, usprawiedliwianie, „sprzątanie” skutków,
- przejmowanie obowiązków i odpowiedzialności za dorosłą osobę,
- wahania między nadzieją a rozczarowaniem, obietnicami a złością,
- poczucie winy, wstydu i osamotnienia,
- trudność w stawianiu granic i dotrzymywaniu ich,
- objawy przewlekłego stresu: bezsenność, napięcie, bóle głowy, rozdrażnienie.
Jeśli rozpoznajesz u siebie kilka z tych punktów, warto poszukać wsparcia. Przeczytaj też nasz przewodnik terapia DDA i współuzależnienia.
DDA i DDD - gdy dzieciństwo wciąż wpływa na dorosłe życie
Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA) i Dorosłe Dzieci z rodzin dysfunkcyjnych (DDD) to osoby, które wychowywały się w domu, gdzie było uzależnienie, przemoc, chaos lub przewlekły brak bezpieczeństwa. Dziecko w takim domu uczy się przetrwać: być niewidocznym, być „bohaterem” rodziny, rozśmieszać, opiekować się rodzeństwem lub rodzicem.
W dorosłym życiu te strategie często przestają pomagać. Osoby DDA/DDD opisują:
- trudność w ufaniu ludziom i w odprężeniu się,
- nadmierną odpowiedzialność i perfekcjonizm,
- lęk przed odrzuceniem i konfliktem,
- wchodzenie w związki z osobami uzależnionymi lub niedostępnymi emocjonalnie,
- surową samokrytykę i trudność w odczuwaniu radości.
Hipnoza w pracy z DDA pomaga dotrzeć do emocjonalnych wzorców z dzieciństwa w bezpiecznych warunkach, obniżyć przewlekłą czujność i wzmacniać wewnętrzne poczucie bezpieczeństwa. Przy doświadczeniach traumatycznych współpracujemy z psychoterapeutą. Więcej na stronie trauma i PTSD.
Uzależnienie od relacji i granice
Niektórzy przychodzą do nas nie z powodu cudzego uzależnienia, lecz z poczuciem, że sami są „uzależnieni od drugiej osoby”. Nie potrafią odejść z raniącego związku, wracają mimo obietnic, że to koniec, czują, że bez partnera nie istnieją. Taki wzorzec często ma korzenie w DDA/DDD i w lęku przed porzuceniem.
W hipnoterapii pracujemy nad granicami na trzech poziomach:
- Rozpoznanie - czego potrzebuję, co jest dla mnie nie do przyjęcia, gdzie kończę się ja, a zaczyna druga osoba.
- Komunikowanie - jak powiedzieć „nie” bez agresji i bez przepraszania za siebie. W hipnozie ćwiczysz trudne rozmowy, zanim je przeprowadzisz.
- Utrzymanie - jak wytrzymać poczucie winy i lęk, które pojawiają się po postawieniu granicy.
Praca nad granicami łączy się często z budowaniem poczucia własnej wartości, o którym piszemy na stronie samoocena i pewność siebie.
Współuzależnienie terapia - gdzie szukać pomocy
Podstawą pomocy dla bliskich jest psychoterapia współuzależnienia, często w formie grupowej, oraz wspólnoty samopomocowe, takie jak Al-Anon czy grupy DDA. Hipnoterapia może te formy uzupełnić, zwłaszcza w pracy ze stresem, lękiem, bezsennością i utrwalaniem nowych zachowań.
Jeśli osoba bliska jest gotowa na leczenie, dobrym miejscem na start bywa leczenie stacjonarne. Siostrzany ośrodek Alkonarko w Nowym Targu to zamknięty ośrodek terapii uzależnień, który przyjmuje pacjentów z całej Polski. Jeśli bliski wraca do nałogu po terapii, wsparcie w pracy z nawrotami oferuje placówka nawroty.pl.
Bezpłatne wsparcie telefoniczne: 116 123 (dorośli w kryzysie emocjonalnym, całodobowo), 800 70 2222 (całodobowo), 800 199 990 (narkotyki, codziennie 16-21), 801 889 880 (uzależnienia behawioralne, pn-pt 17-22). Jeśli doświadczasz przemocy lub ktoś jest w zagrożeniu życia, dzwoń pod 112.
Przebieg pracy w Hipnoza4You
- Konsultacja diagnostyczna (90 min, 750 zł) - rozmawiamy o Twojej sytuacji, historii rodzinnej, zdrowiu i o tym, co chcesz zmienić dla siebie.
- Plan terapeutyczny - przy współuzależnieniu i DDA zwykle proponujemy dłuższą pracę: Pakiet Transformacja (6 sesji, 4 140 zł) lub Pakiet Głęboka Zmiana (12 sesji + 3 mentoringi, 8 100 zł). Sesja pojedyncza kosztuje 750 zł / 90 min lub 500 zł / 60 min.
- Cykl sesji - praca z napięciem, granicami, wzorcami z dzieciństwa i poczuciem własnej wartości.
- Autohipnoza - nagrania do pracy własnej, które pomagają w trudnych momentach, np. przed rozmową z osobą uzależnioną.
Gabinety: Kraków, Al. Juliusza Słowackiego 40/1 i Nowy Targ, ul. Jana Kilińskiego 1 (darmowy parking). Pracujemy też online. Umów konsultację.
Kiedy hipnoza nie wystarczy - bezpieczeństwo
Jeśli w Twoim domu dochodzi do przemocy, bezpieczeństwo jest ważniejsze niż jakakolwiek forma terapii. W sytuacji zagrożenia dzwoń pod 112. Przy głębokiej traumie z dzieciństwa hipnoterapia powinna być prowadzona w porozumieniu z psychoterapeutą. Nie prowadzimy hipnozy przy zaburzeniach psychotycznych, schizofrenii, chorobie afektywnej dwubiegunowej w fazie manii, ciężkiej depresji z myślami samobójczymi, ciężkich zaburzeniach dysocjacyjnych, pod wpływem alkoholu lub substancji, a przy niektórych formach padaczki dopiero po konsultacji lekarskiej.
Najczęstsze pytania
Czy mogę przyjść na terapię, jeśli mój partner nie chce się leczyć?
Tak. Pomoc dla bliskich nie zależy od decyzji osoby uzależnionej. Praca nad sobą, granicami i własnym bezpieczeństwem ma sens niezależnie od tego, czy partner podejmie leczenie. Często zmiana postawy bliskich staje się dla osoby uzależnionej ważnym sygnałem.
Czym różni się DDA od DDD?
DDA to Dorosłe Dzieci Alkoholików, czyli osoby wychowane w rodzinie z problemem alkoholowym. DDD to szersze pojęcie, Dorosłe Dzieci z rodzin dysfunkcyjnych, obejmujące także inne uzależnienia, przemoc, przewlekłą chorobę psychiczną rodzica czy chaos. Mechanizmy i trudności w dorosłości są podobne.
Czy hipnoza w DDA oznacza wracanie do bolesnych wspomnień?
Nie musi. Nie prowadzimy pracy z trudnymi wspomnieniami na siłę ani bez przygotowania. Często zaczynamy od budowania poczucia bezpieczeństwa i regulacji emocji. Jeśli pojawia się materiał traumatyczny, pracujemy ostrożnie i w porozumieniu z psychoterapeutą.
Ile sesji potrzeba przy współuzależnieniu?
Zwykle proponujemy co najmniej 6 sesji, a przy doświadczeniach DDA/DDD dłuższy cykl, np. 12 sesji z mentoringiem. Wzorce budowane latami potrzebują czasu. Plan ustalamy po konsultacji diagnostycznej, uwzględniając inne formy pomocy, z których korzystasz.
Czy hipnoterapia zastąpi grupę Al-Anon lub DDA?
Nie. Grupy samopomocowe i psychoterapia współuzależnienia dają coś, czego nie zapewni praca indywidualna: poczucie wspólnoty i doświadczenie innych osób. Hipnoterapia jest uzupełnieniem, które pomaga np. w pracy ze stresem, lękiem i utrwalaniem nowych zachowań.
Czy mogę korzystać z sesji online, jeśli mieszkam z osobą uzależnioną?
Tak, ale zadbaj o to, żeby w czasie sesji mieć poczucie prywatności i bezpieczeństwa. Czasem lepiej połączyć się z samochodu, pracy lub od przyjaciółki. Jeśli w domu dochodzi do przemocy, porozmawiajmy o bezpiecznej formie kontaktu już przy rezerwacji.
Umów konsultację diagnostyczną
Pierwsze spotkanie to 90 minut wywiadu, ustalenia celu i pierwszej, lekkiej indukcji. Stacjonarnie w Krakowie lub Nowym Targu albo online - cena ta sama: 750 zł.